Wszystkie artykuły Blog ortopedyczny

Strzelanie, chrupanie i przeskakiwanie w kolanach przy przysiadzie – kiedy to nieszkodliwa „uroda stawu”, a kiedy wołanie o pomoc?

Kucasz, aby zawiązać buty, albo wchodzisz po schodach w ciszy domowej, a Twoje kolana wydają dźwięk przypominający gniecenie folii bąbelkowej lub tarcie piasku? Zobacz prosty test ortopedy z Fizjomedica Szczecin, który pozwala odróżnić niewinne „pyknięcie” od ścierania chrząstki!

Strzelanie, chrupanie i przeskakiwanie w kolanach przy przysiadzie – kiedy to nieszkodliwa „uroda stawu”, a kiedy wołanie o pomoc?

Wokół panuje zupełna cisza, przykucasz na chwilę, żeby podnieść coś z podłogi albo sięgnąć do dolnej szafki w kuchni, i nagle całe pomieszczenie słyszy głośne: „TRZASK!” dobiegające z Twoich kolan. Albo wchodzisz po schodach i pod dłonią przyłożoną do rzepki czujesz dziwne, szorstkie chrobotanie, jakby ktoś nasypał do środka garść piasku lub drobnego żwiru.

„Strzelające kolana” to jedno z najczęstszych pytań, jakie pacjenci wpisują wieczorem w wyszukiwarkę Google i zadają w gabinecie ortopedycznym Fizjomedica w Szczecinie. Czy każdy dźwięk wydawany przez staw oznacza, że chrząstka się sypie i czeka Cię wózek inwalidzki? Absolutnie nie! Istnieje jednak wyraźna granica między niewinnym „pyknięciem” a dźwiękiem, który jest głośnym wołaniem suchej chrząstki o ratunek. Zobacz, jak je odróżnić w 1 minutę!

Scenariusz 1 (Zielone światło): Pojedyncze, głuche „pyknięcie” bez bólu – zjawisko kawitacji

Jeśli podczas pierwszego przysiadu po dłuższym siedzeniu słyszysz pojedyncze, głuche „kliknięcie” lub „strzelenie” (dokładnie takie samo, jak przy strzelaniu z palców u dłoni), któremu nie towarzyszy absolutnie żaden ból, obrzęk ani uczucie szorowania, możesz odetchnąć z ulgą!

W 90% przypadków odpowiada za to całkowicie niegroźne zjawisko fizyczne zwane kawitacją:
• W płynie stawowym (maziowym) rozpuszczone są naturalne gazy (dwutlenek węgla, azot i tlen).
• Kiedy gwałtownie zginasz kolano, wewnątrz szczelnej torebki stawowej spada ciśnienie i tworzy się mikroskopijny pęcherzyk gazu, który w ułamku sekundy zapada się z charakterystycznym „pyknięciem”.
• Drugą łagodną przyczyną bezbolesnego kliknięcia jest delikatne ześlizgnięcie się napiętego ścięgna po wypukłości kostnej. Jeśli nic nie boli – taka jest po prostu uroda Twojego stawu!

Scenariusz 2 (Żółte i Czerwone światło): Szorowanie „jak papier ścierny”, chrupanie pod rzepką i ból!

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy dźwięk w kolanie nie jest pojedynczym pyknięciem, lecz przypomina ciągłe trzeszczenie, chrobotanie śniegu pod butami, tarcie kamienia o kamień lub rozrywanie rzepa (w ortopedii nazywamy ten objaw krepitacjami) – i pojawia się przy każdym zgięciu nogi lub chodzeniu po schodach!

Co oznacza takie „chrupanie” połączone z kłuciem, uczuciem sztywności lub obrzękiem?
1. Chondromalacja rzepki i „wyschnięty” staw (Brak smarowania): Zdrowa rzepka ślizga się po kości udowej w gęstym płynie stawowym bezszelestnie jak łyżwa po lodzie. Kiedy naturalny płyn stawowy ulega rozrzedzeniu, a chrząstka pod rzepką mięknie i pęka, gładka tafla zamienia się w szorstką tarkę. Przy każdym przysiadzie rzepka dosłownie szoruje o kość udową!
2. Początek choroby zwyrodnieniowej (Gonartrozy): Ścierająca się chrząstka traci swoją warstwę poślizgową, a w stawie pojawia się tarcie mechaniczne i stan zapalny.
3. Pęknięta łąkotka lub fałd błony maziowej: Jeśli chrupaniu towarzyszy bolesne „przeskoczenie” po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie kolana oraz uczucie przyblokowania stawu, przyczyną może być naderwany fragment łąkotki wpadający między kości!

Jak w Fizjomedica w Szczecinie „wyciszamy” chrupiące i bolące kolana?

Kiedy silnik w Twoim samochodzie zaczyna rzęzić i trzeć na sucho, nie czekasz, aż zatrze się całkowicie – jedziesz uzupełnić olej! Dokładnie tak samo działamy w gabinecie ortopedycznym Fizjomedica przy al. Wyzwolenia 105a:

  1. Sprawdzamy kolano w USG na żywo (W ruchu!): Podczas konsultacji ortopedycznej z USG lekarz przykłada głowicę do Twojego kolana, prosi Cię o zgięcie nogi i na ekranie monitora patrzy dokładnie na to miejsce, które „chrupie” – oceniając grubość chrząstki, łąkotki, fałdy maziowe oraz ilość płynu.
  2. Wiskosuplementacja pod USG – czyli „płynna poduszka żelowa” z kwasu hialuronowego: Jeśli przyczyną trzeszczenia i bólu jest suchy staw oraz chondromalacja chrząstki, wykonujemy precyzyjny zastrzyk z usieciowanego kwasu hialuronowego. Gęsty żel pokrywa szorstką chrząstkę śliskim płaszczem ochronnym, przywraca bezszelestny poślizg rzepki i amortyzuje kolano na 6–12 miesięcy!
  3. Regeneracja biologiczna (Osocze PRP, Kolagen lub Sanakin ACS): Gdy w USG widzimy uszkodzenie łąkotki, więzadeł lub ubytek chrząstki u aktywnej osoby, podajemy osocze bogatopłytkowe (PRP) oraz iniekcje kolagenowe, a przy bolesnym obrzęku – przeciwzapalną surowicę Sanakin (ACS).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Dlaczego po dłuższym siedzeniu w kinie lub w samochodzie bolą mnie przody kolan i czuję chrupanie przy wstawaniu?

Jest to tzw. „objaw kinomana” (moviegoer’s knee), bardzo charakterystyczny dla chondromalacji (rozmiękania) chrząstki rzepki. Kiedy siedzisz przez dwie godziny ze zgiętymi kolanami, rzepka jest cały czas mocno dociśnięta do kości udowej, co wyciska z chrząstki płyn odżywczy. Przy próbie wstania i wyprostowania nogi „wysuszona” chrząstka trze o kość, dając ból i chrobotanie. Podanie dostawowo kwasu hialuronowego lub osocza (PRP) pod kontrolą USG w Fizjomedica znakomicie nawilża i odżywia staw rzepkowo-udowy, likwidując ten problem!

2. Czy picie większej ilości wody lub jedzenie galaretek sprawi, że w kolanie przestanie chrupać?

Odpowiednie nawodnienie organizmu (picie 2 litrów wody dziennie) jest ważne dla ogólnego zdrowia, ale niestety w stawie objętym chondromalacją lub artrozą sam płyn stawowy traci swoje długie łańcuchy kwasu hialuronowego i staje się rzadki jak woda. Żelatyna z galaretek jest trawiona w żołądku do zwykłych aminokwasów. Jedynym sposobem na bezpośrednie przywrócenie gęstości i lepkości mazi wewnątrz chorego kolana jest celowana wiskosuplementacja (podanie usieciowanego kwasu hialuronowego do jamy stawu pod kontrolą USG).

3. Czy strzelanie z palców u rąk powoduje zwyrodnienie stawów i reumatyzm?

To popularny mit, którym straszono nas w dzieciństwie! Badania naukowe (w tym słynny eksperyment lekarza Donalda Ungera, który przez 50 lat strzelał z palców tylko jednej dłoni, a drugiej nie!) udowodniły, że samo strzelanie ze stawów palców (zjawisko kawitacji pęcherzyków gazu) nie wywołuje choroby zwyrodnieniowej ani artretyzmu. Jeśli jednak strzelaniu towarzyszy ból, obrzęk lub zatrzaskiwanie się palca przy zginaniu (tzw. palec zatrzaskujący), wymaga to konsultacji ortopedycznej z USG.

4. Jak szybko po zastrzyku z kwasu hialuronowego (wiskosuplementacji) zmniejsza się tarcie i chrupanie w kolanie?

Wielu pacjentów odczuwa wyraźne „upłynnienie” ruchu i mniejszy opór pod rzepką już w ciągu pierwszych 7 do 14 dni od podania preparatu pod kontrolą USG, kiedy gęsty żel hialuronowy równomiernie pokryje powierzchnie stawowe. Maksymalny efekt przeciwbólowy i ochronny rozwija się w ciągu 3–4 tygodni i utrzymuje przez 6 do 12 miesięcy.

5. Czy z chrupiącym kolanem można biegać i robić przysiady na siłowni?

Jeśli chrupaniu nie towarzyszy absolutnie żaden ból ani obrzęk po treningu – można kontynuować aktywność, dbając o prawidłową technikę. Jeśli jednak podczas przysiadów, wykroków lub biegania czujesz kłucie pod rzepką, a wieczorem kolano jest obolałe i „pełne”, kontynuowanie ciężkich treningów bez diagnostyki USG i zabezpieczenia chrząstki przyspieszy jej nieodwracalne starcie!


Literatura:

Masz podobne objawy?

Umów konsultację w Fizjomedica — dobierzemy specjalistę i termin dopasowany do Twojego problemu.

Przeczytaj również

Wszystkie artykuły