Łokieć tenisisty i golfisty – dlaczego boli i jak to skutecznie leczyć?

„Łokieć tenisisty” (ból po zewnętrznej stronie łokcia) i „łokieć golfisty” (ból po wewnętrznej stronie) to jedne z najbardziej uciążliwych i przewlekłych dolegliwości. Wbrew nazwie, problem ten dotyka nie tylko sportowców. Znacznie częściej cierpią na niego pracownicy biurowi (od myszki komputerowej), mechanicy czy rzemieślnicy – wszyscy, którzy wykonują powtarzalne ruchy nadgarstka.

W Fizjomedica Szczecin podchodzimy do tego problemu inaczej. Leczymy przyczynę, a nie objawy, opierając się na najnowszej wiedzy medycznej.

To nie stan zapalny, to degeneracja (Tendinosis)

Największym mitem jest nazywanie tego problemu „zapaleniem przyczepu” (tendinitis). Przez lata leczono go odpoczynkiem i lekami przeciwzapalnymi, co rzadko dawało trwały efekt.

Nowoczesne badania pokazują, że problemem nie jest stan zapalny, ale tendinoza – czyli proces degeneracyjny. Z powodu tysięcy mikrourazów i przeciążeń, włókna kolagenowe tworzące ścięgno ulegają dezorganizacji i mikrouszkodzeniom. Ścięgno, próbując się goić, produkuje słabej jakości tkankę bliznowatą. Brakuje mu jednak „iskry” do pełnej regeneracji, ponieważ ścięgna są bardzo słabo ukrwione.

Krok 1: Diagnoza USG – Co jest naprawdę uszkodzone?

Ból łokcia może dawać też kręgosłup szyjny lub uciśnięty nerw. Zanim zaczniemy leczyć, musimy wiedzieć, co leczymy. Podstawą jest konsultacja ortopedyczna z USG .

Lekarz ortopeda (cena wizyty 320 zł) przykłada głowicę USG i natychmiast widzi strukturę ścięgna. Może ocenić:

• Czy ścięgno jest pogrubiałe i „zdegenerowane”?
• Czy widoczne są zwapnienia lub mikropęknięcia?
• Czy obecna jest nieprawidłowa neowaskularyzacja (tworzenie się patologicznych naczyń)?

Krok 2: Terapia Regeneracyjna – Dlaczego PRP jest tu złotym standardem?

Skoro problemem nie jest stan zapalny, tylko brak gojenia, podawanie blokady sterydowej mija się z celem. Owszem, steryd szybko zlikwiduje ból, ale badania (potwierdzone m.in. w przeglądzie z 2022 r.) jasno pokazują, że w perspektywie długoterminowej sterydy pogarszają stan ścięgna i zwiększają ryzyko nawrotów.

Dlatego w leczeniu tendinozy złotym standardem staje się terapia biologiczna – osocze bogatopłytkowe (PRP).

Podając precyzyjnie (pod kontrolą USG) koncentrat własnych czynników wzrostu pacjenta (cena zabiegu 1200 zł) bezpośrednio w uszkodzone ścięgno, robimy coś odwrotnego niż steryd – świadomie inicjujemy nową reakcję gojenia. Dostarczamy „iskrę” i budulec tam, gdzie organizm sam nie dawał rady.

Krok 3: Fizjoterapia – Obciążenie jest kluczem do przebudowy

Samo wstrzyknięcie PRP to za mało. Nowy kolagen, który zacznie się tworzyć, musi być odpowiednio ukształtowany. Jeśli pacjent wróci do starych nawyków, problem powróci.

Dlatego kluczowa jest jednoczesna rehabilitacja. Fizjoterapeuta:

• Rozluźni napięcia w obrębie przedramienia i szyi, które mogły przyczyniać się do problemu.
• Wprowadzi ćwiczenia ekscentryczne – specjalny rodzaj treningu, który „porządkuje” włókna kolagenowe w ścięgnie, czyniąc je mocnym i odpornym na ponowne urazy.

Kilka słów więcej dla Ortopedów i Terapeutów

W diagnostyce różnicowej bólu bocznego przedziału łokcia należy zawsze uwzględnić radikulopatię szyjną (C5/C6) oraz neuropatię obwodową (np. zespół supinatora – uwięźnięcie nerwu międzykostnego tylnego). USG jest kluczowe do oceny patologii przyczepu wspólnego prostowników (ECRB).

W kontekście leczenia, metaanalizy (np. z 2022 r.) potwierdzają wyższość PRP nad kortykosteroidami w leczeniu tendinopatii bocznej łokcia w perspektywie średnio- i długoterminowej (6-12 miesięcy). Kortykosteroidy, choć dają szybką ulgę, wiążą się z wyższym wskaźnikiem nawrotów. Skuteczność PRP wydaje się być zależna od rodzaju preparatu – badania sugerują przewagę LR-PRP (Leukocyte-Rich) w tendinopatiach, ze względu na zainicjowanie silniejszej, pro-zapalnej odpowiedzi regeneracyjnej. Interwencja iniekcyjna musi być bezwzględnie połączona ze strukturalnym programem rehabilitacji opartym na progresywnym obciążeniu ekscentrycznym i izometrycznym.

Literatura

• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8885638/ (Metaanaliza z 2022 r. „Platelet-Rich Plasma Versus Corticosteroids in the Management of Tendinopathy”)
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8472605/ (Przegląd z 2021 r. „Platelet-Rich Plasma in the Treatment of Lateral Epicondylitis: A Review of the Recent Evidence”)
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8759555/ (Przegląd z 2022 r. „Eccentric Exercise for the Management of Lateral Epicondylitis: A Systematic Review and Meta-Analysis”)
• https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/tennis-elbow-lateral-epicondylitis/ (Informacje o łokciu tenisisty – American Academy of Orthopaedic Surgeons)